Structurele bekostiging
Deze FAQ geeft de huidige stand van zaken weer (april 2026). De komende periode volgt verdere uitwerking in de vorm van een tijdsplanning, praktische handvatten en modellen, zodat VSV’s stap voor stap ondersteund worden bij de implementatie richting 2027.
Heb je vragen die niet in de FAQ worden beantwoord? Mail ons via
Laatste update: 26 mei 2026 (nieuwe vragen zijn dikgedrukt)
Voorwaarden
Welke voorwaarden worden gesteld als een VSV gebruik wil maken van het nieuwe structurele tarief?
Er zijn een aantal zaken die geregeld moeten worden, namelijk:
- Het VSV moet een AGB-code hebben, dit betekent dat het VSV een entiteit moet zijn.
- Het VSV moet een jaarplan en begroting hebben opgesteld voor de taken die beschreven staan in het basiskader. Dit wordt gebruikt als basis voor het gesprek met de preferente zorgverzekeraar over de inhoud van het jaarplan, de onderliggende activiteiten en de bijbehorende begroting. Voor dit jaarplan en de begroting volgt een format vanuit de Federatie.
- Er moeten praktische zaken, zoals een rekening, administratiemodule, bestuurdersaansprakelijkheidsverzekering enz. geregeld worden. Ook hiervoor volgt een checklist vanuit de Federatie.
Mag een VSV zelf bepalen hoe het geld wordt besteed via een eigen jaarplan en begroting?
Er komt een format begroting en jaarplan, waarin referenties worden beschreven. Het is belangrijk dat het VSV inzet op de 4 onderdelen van het basiskader, waar ze de accenten leggen bepaalt het VSV zelf. Er is een referentiekader ontwikkeld dat VSV’s ondersteunt bij het opstellen van een jaarplan en begroting. Zorgverzekeraars hanteren daarbij hun eigen inkoopkaders.
Er zijn een aantal vaste posten beschreven, on-topkosten, dit zijn de afdracht voor contributie aan de Federatie en afdracht voor digitale uitwisseling van gegevens in de geboortezorg.

Moeten eerdere jaarplannen of subsidieverantwoordingen ook worden ingediend bij contractering?
Nee, dit is niet nodig. Het VSV kan in het nieuwe jaarplan, als zij dit wensen, verwijzen naar behaalde resultaten in de afgelopen jaren om zo het nieuwe verzoek toe te lichten.
Wij willen toch graag de structurele bekostiging aanvragen via één van de pijlers in plaats van een entiteit worden. Kan dit?
Het is mogelijk om via één van de pijlers de bekostiging aan te vragen. Echter is de bestuurdersaansprakelijkheid van het VSV dan niet te organiseren, omdat je geen entiteit bent. Dit brengt dus risico’s voor de aanvragende partij met zich mee. Verder is het zo dan deze kosten dan als inkomsten van de aanvragende partij worden gezien. Hierdoor neemt de omzet toe, wat mogelijk tot andere verantwoordingseisen voor de eiser kan leiden.
De Federatie advieerst om de bekostiting aan te vragen via een juridische entiteit van het VSV.
Als je als VSV geen structurele bekostiging aanvraagt kun je dan wel een vergoeding krijgen voor de on-topkosten?
De on-topkosten zijn onderdeel van de structurele bekostiging. Om deze kosten te doorlopen zul je dus dezelfde procedure moeten doorlopen, alleen vraag je dan minder aan. We kunnen ons goed voorstellen dat de verzekeraar dan vragen gaat stellen hoe er aan de andere onderdelen gewerkt gaat worden, want niet aanvragen ontslaat je niet van de taak om te voldoen aan inspanning op de taken van het basiskader.
Het tarief
Waar bestaat het tarief uit en krijgt ieder VSV hetzelfde tarief?
Het tarief bestaat uit een basiscomponent (80%) dat voor iedereen gelijk is. Hoe dit bedrag per bouwsteen wordt ingezet door het VSV kan verschillen.
Daarnaast is er een klein percentage dat afhangt van de grootte van het VSV (omvangscomponent). Er zijn ook on-top kosten die door het VSV betaald moeten worden aan andere partijen, denk aan de contributie van de Federatie en kosten voor gegevensuitwisseling.

Is er sprake van een maximumtarief voor VSV’s?
Momenteel wordt met VWS en Zorgverzekeraars Nederland gekeken welke middelen er precies beschikbaar komen voor een structureel VSV-tarief en onder welke voorwaarden.
Zodra hierover meer duidelijkheid bestaat, wordt in de referentiebegroting nader uitgewerkt welke financiële kaders en bandbreedtes mogelijk van toepassing zijn. Het gaat dan waarschijnlijk om een maximale totale hoogte van de financiering, die het VSV met behulp van de referentiebegroting kan invullen op basis van de eigen situatie.
Ter illustratie: de referentiebegroting zal uitgaan van een bandbreedte van verwachte kosten per onderdeel (bijvoorbeeld voor coördinatie en organisatie). Deze bedragen dienen als referentie. VSV’s kunnen hiervan gemotiveerd afwijken, mits dit aansluit op de eigen situatie en onderbouwd wordt in het jaarplan en de begroting.
Moeten VSV’s met zorgverzekeraars onderhandelen over de hoogte van het tarief?
Officieel is het onderhandelen inderdaad, omdat er sprake is van een vrij tarief.
Het uitgangspunt is dat hierover het gesprek wordt gevoerd aan de hand van een referentiebegroting en jaarplan, zodat de activiteiten en begroting goed kunnen worden besproken. De zorgverzekeraar beoordeelt het voorstel op basis van de beschreven activiteiten en de bijbehorende begroting, en maakt hierin een zelfstandige afweging binnen het eigen inkoopbeleid.
Wordt het werk van zorgverleners in werkgroepen ook bekostigd via het nieuwe tarief?
Nee, deelname aan werkgroepen door zorgverleners reeds in het monodisciplinaire tarief verwerkt. Om deze reden is er ook niet geschoond op de monodisciplinaire tarieven.
Moet een VSV de financiële organisatie zelf inrichten, of kan dit (deels) worden belegd bij een partner zoals een ziekenhuis?
De overgang naar structurele bekostiging betekent dat VSV’s zelf verantwoordelijk worden voor de organisatie en verantwoording van de middelen. Hoe dit precies wordt ingericht (bijvoorbeeld zelf organiseren versus deels onderbrengen bij een partner, zoals een ziekenhuis) kan per regio verschillen en is ook afhankelijk van de uiteindelijke juridische en contractuele inrichting.
De hoogte van de basiscomponent hangt samen met het feit dat deze organisatorische functies structureel geborgd moeten worden. Tegelijkertijd blijft er ruimte voor verschillende uitvoeringsmodellen, mits passend binnen de kaders die landelijk worden vastgesteld.
Welke tarieven zijn onderhandelbaar?
In principe zijn alle drie vrije tarieven en dus onderhandelbaar. We streven ernaar dat de on-topkosten vast zijn en er in de praktijk niet over onderhandeld zal worden. De basiscomponent is onderhandelbaar, maar proberen we binnen marges af te spreken.
Is er wel vergoeding van uren voor zorgverleners in werkgroepen die gericht zijn op het functioneren van het VSV als geheel (denk aan zorgverschuiving, ouderparticipatie, voorlichtingsfilmpjes)?
In het vaststellen van de bekostiging is besloten dat inzet in werkgroepen door zorgverleners, ook als deze voor het functioneren van het VSV essentieel zijn, niet vergoed worden. Dit komt omdat er in de monodisciplinaire vergoedingen reeds een bedrag zit voor deelname aan multidisciplinaire werkgroepen en overleggen. Omdat er niet geschoond is op deze tarieven, komen deze taken ook niet in aanmerking voor vergoeding.
Mogelijk kunnen de werkgroepen wel efficiënter worden voor zorgverleners, omdat een coördinator uitvoerende taken kan oppakken of ook prioriteiten met de groep kan bepalen. Mocht een werkgroeplid de taken van een coördinator oppakken in een werkgroep (dus meer doen dan een ‘gewoon’ werkgroeplid) zou voor deze persoon wel een vacatie kunnen worden opgenomen.
Als je als VSV geen structurele bekostiging aanvraagt kun je dan wel een vergoeding krijgen voor de on-topkosten?
De on-topkosten zijn onderdeel van de structurele bekostiging. Om deze kosten te doorlopen zul je dus dezelfde procedure moeten doorlopen, alleen vraag je dan minder aan. We kunnen ons goed voorstellen dat de verzekeraar dan vragen gaat stellen hoe er aan de andere onderdelen gewerkt gaat worden, want niet aanvragen ontslaat je niet van de taak om te voldoen aan inspanning op de taken van het basiskader.
Rol van de Federatie
Wat doet de Federatie om VSV’s te ondersteunen bij het verkrijgen van structurele bekostiging?
De Federatie ontwikkelt momenteel handreikingen en formats die VSV’s ondersteunen bij de voorbereiding op structurele bekostiging, zoals formats voor een jaar- en activiteitenplan en begroting. De eerste producten worden naar verwachting in mei beschikbaar gesteld. Hoewel de behoefte aan deze informatie groot is, kiest de Federatie bewust voor een zorgvuldige ontwikkeling om de kwaliteit en toepasbaarheid te waarborgen.
Kan de Federatie een tijdlijn geven?
Wij begrijpen deze vraag. Echter is de ontwikkeling van de structurele bekostiging afhankelijk van heel veel verschillende factoren en partijen. Zodra er meer informatie bekend is die gedeeld kan worden doen wij dit direct. De verwachting is dat we in mei de eerste stappen zullen delen.
Hoe verhoudt de Federatie zich tot de andere koepels op dit onderwerp?
De ontwikkeling van het basiskader is in nauwe afstemming en met goedkeuring met de koepels tot stand gekomen. Ook bij de verdere uitwerking van de structurele bekostiging blijft deze samenwerking bestaan. De Federatie richt zich primair op ondersteuning van VSV-besturen, terwijl zorgverleners voor beroepsinhoudelijke vragen terecht kunnen bij hun eigen koepel.
Contractering met de zorgverzekeraars
Waarover moet een VSV precies in gesprek met de zorgverzekeraar bij contractering?
De contractering is gebaseerd op een concrete beschrijving van de aard en omvang van de zorgondersteuningsactiviteiten, in combinatie met een gespecificeerde kostenprognose (begroting). De zorgverzekeraar beoordeelt dit voorstel en maakt daarin een zelfstandige afweging binnen het eigen inkoopbeleid.
Is het verplicht dat zorgverzekeraars VSV’s contracteren (zorgplicht)?
Zorgverzekeraars hebben een zorgplicht richting hun verzekerden. Hoe zij deze invullen in relatie tot VSV’s maakt onderdeel uit van hun eigen inkoopbeleid. Als VSV’s, zeker in de eerste periode, aanlopen tegen de contractering kunnen zij met ons in contact treden. Wij gaan hierin afstemmen met Zorgverzekeraars Nederland. Voor zowel verzekeraars als VSV’s is dit een nieuw traject en nieuwe manier van contracteren in Nederland.
Kan een zorgverzekeraar ervoor kiezen om een VSV niet te contracteren?
Zorgverzekeraars maken hierin een zelfstandige afweging. De kwaliteit en onderbouwing van het jaarplan en de begroting spelen daarbij een belangrijke rol.
Hoe moet een VSV het contracteringsgesprek voeren en wie kan dat doen?
Het is een ander contracteringsbeleid dan verloskundigen, kraamzorg en ziekenhuizen nu gewend zijn. Ons advies is dus om dit te doen met een afvaardiging van het bestuur van het VSV, eventueel aangevuld met de coördinator van het VSV. Uiteraard is het mogelijk een externe expert of inkoper van één van de aangesloten organisaties aan te laten sluiten, maar bereid dan samen goed voor. Ook hiervoor hopen we een korte instructie te geven.
Kun je ook vanaf Q2/Q3 2027, in plaats van vanaf begin 2027, structurele bekostiging aanvragen?
De deadline voor de contractering wordt momenteel nog aan gewerkt. We realiseren ons dat dit nieuw is voor VSV’s, er nog veel moet gebeuren dus proberen we ook ruimte in te bouwen. We proberen te regelen dat het contract eind 2026 rond moet zijn, met mogelijk uitloop begin 2027 (dan start de financiering voor het VSV ook iets later waarschijnlijk).
Juridische entiteit
Moet een VSV een juridische entiteit oprichten om het tarief te kunnen ontvangen?
Ja, voor het kunnen ontvangen van het VSV-tarief is het noodzakelijk dat het VSV als entiteit kan contracteren met de zorgverzekeraar. Dit betekent dat een juridische vorm en AGB-code vereist zijn.
Welke rechtsvorm is het meest geschikt (stichting, vereniging, coöperatie)?
Voor de contractering lijken al deze 3 vormen geschikt, het is vooral belangrijk te bespreken in het VSV wat de verschillen zijn en met elkaar te bespreken wat het beste past bij dit VSV
Wat gebeurt er als een VSV nog geen entiteit heeft wanneer de bekostiging ingaat?
Momenteel wordt bekeken of het mogelijk is om de bekostiging later, bijvoorbeeld Q2 2027 in te laten gaan. Dus dat er gecontracteerd wordt vanaf het moment dat men een entiteit is. Waarschijnlijk zal de verzekeraar wel vragen wanneer een entiteit verwacht wordt.
Kun je later weer uit zo’n entiteit stappen als de structurele bekostiging eenmaal loopt?
Je kunt altijd uit een entiteit stappen als partij als je ontevreden bent. Echter is elke zorgaanbieder (verloskundige, kraamzorg, ziekenhuis) verplicht om bij een VSV aangesloten te zijn. Het is dus belangrijk om actief lid te zijn bij een VSV.
De achterliggende vraag is waarom je uit een entiteit zou willen stappen. Als dat is vanwege ontevredenheid, hopen we juist dat je het gesprek aangaat om dit te verbeteren. Dit is namelijk de essentiële verantwoordelijkheid 1 uit het basiskader.
Komt de Federatie met voorbeeldstatuten?
Ja, de Federatie komt met voorbeeldstatuten. Echter neemt dit niet weg dat je als VSV bestuur met elkaar in gesprek moet over de voorwaarden die voor jullie regio van belang zijn.
Wij willen toch graag de structurele bekostiging aanvragen via één van de pijlers in plaats van een entiteit worden. Kan dit?
Het is mogelijk om via één van de pijlers de bekostiging aan te vragen. Echter is de bestuurdersaansprakelijkheid van het VSV dan niet te organiseren, omdat je geen entiteit bent. Dit brengt dus risico’s voor de aanvragende partij met zich mee. Verder is het zo dan deze kosten dan als inkomsten van de aanvragende partij worden gezien. Hierdoor neemt de omzet toe, wat mogelijk tot andere verantwoordingseisen voor de eiser kan leiden.
De Federatie advieerst om de bekostiting aan te vragen via een juridische entiteit van het VSV.
Administratie en praktische uitvoering
Welke systemen of modules worden gebruikt voor contractering en facturatie van het nieuwe tarief?
Dit zal waarschijnlijk via VECOZO gaan, er wordt een nieuw tarief gemaakt, wat nog in VECOZO moet worden verwerkt. Zodra meer duidelijk is, delen we dit ook. We gaan dan ook in overleg met VECOZO om dit zo efficiënt mogelijk te maken voor de VSV’s.
Moet een VSV een AGB-code aanvragen terwijl het geen zorgaanbieder is maar een samenwerkingsverband?
Voor bekostiging via de Zvw is een AGB-code vereist. De exacte juridische positionering van VSV’s binnen relevante wetgeving wordt nog verder uitgewerkt. Momenteel worden de uitzonderingen voor de andere wetten beschreven, dit is een randvoorwaarde voor de Federatie. Momenteel is de enige manier om geld te ontvangen van de zorgverzekeraar binnen de Zvw via een AGB-code.
Hoe worden activiteiten en financiën straks geregistreerd en gecontroleerd?
Het VSV dient een inzichtelijke en navolgbare projectadministratie in te richten, waarin zowel de uitgevoerde activiteiten als de bijbehorende kosten worden vastgelegd.
Op basis hiervan stelt het VSV jaarlijks een financiële verantwoording op, waarin de werkelijke kosten worden afgezet tegen de begroting. Deze verantwoording maakt onderdeel uit van de contractuele afspraken met de zorgverzekeraar en wordt voorzien van een bestuursverklaring.
Uitgangspunt hierbij is dat de verantwoording aansluit op de daadwerkelijk uitgevoerde activiteiten en gemaakte kosten. In aanvulling hierop vindt een evaluatiegesprek plaats met de zorgverzekeraar over de uitvoering van de gemaakte afspraken.
Op basis van het huidige NZa-normenkader wordt daarbij niet uitgegaan van een verplichte accountantsverklaring voor VSV’s.
Het is geen klassiek systeem van zorgprestatie, declaratie en controle.
Dit systeem is gebaseerd op vertrouwen, onderbouwing en toetsing achteraf.
Moet een VSV de financiële organisatie zelf inrichten, of kan dit (deels) worden belegd bij een partner zoals een ziekenhuis?
De overgang naar structurele bekostiging betekent dat VSV’s zelf verantwoordelijk worden voor de organisatie en verantwoording van de middelen. Hoe dit precies wordt ingericht (bijvoorbeeld zelf organiseren versus deels onderbrengen bij een partner, zoals een ziekenhuis) kan per regio verschillen en is ook afhankelijk van de uiteindelijke juridische en contractuele inrichting.
De hoogte van de basiscomponent hangt samen met het feit dat deze organisatorische functies structureel geborgd moeten worden. Tegelijkertijd blijft er ruimte voor verschillende uitvoeringsmodellen, mits passend binnen de kaders die landelijk worden vastgesteld.
Kunnen we nu al bij VECOZO een AGB-code aanvragen als we al een entiteit zijn?
We adviseren dringend dit niet te doen. VECOZO is nog niet ingericht op deze vorm van zorgaanbieder en mogelijk word je dan onjuist ingedeeld. Dit kan later nadelige consequenties hebben en is soms lastig te corrigeren achteraf.
Risico’s & verantwoordelijkheden
Wordt een VSV straks verantwoordelijk voor de toegankelijkheid van zorg in de regio?
Nee, dit is niet de taak van het VSV. Het VSV heeft hierin wel een rol in het signaleren, agenderen en bespreken van knelpunten en mogelijke oplossingen.
Wordt het VSV aansprakelijk als zorg niet goed geregeld is?
Nee, het VSV is verantwoordelijk voor het coördineren van en uitvoeren van de taken die beschreven zijn in het basiskader.
Zijn bestuurders persoonlijk aansprakelijk voor de financiële verantwoording?
Als er sprake is van een entiteit en een bestuurdersaansprakelijkheidsverzekering is afgesloten, is dit niet het geval.
Is het afsluiten van een bestuurdersaansprakelijkheidsverzekering verplicht?
Het afsluiten van een bestuurdersaansprakelijkheidsverzekering is aan te raden. Het enkel opnemen van bepalingen in de statuten rondom bestuurdersaansprakelijkheid is in de praktijk vaak niet voldoende; aanvullende verzekering kan relevant zijn. We komen hier op korte termijn uitgebreider op terug via het ledenplatform.
De bestuurder/vertegenwoordiger van het ziekenhuis is ook verzekerd voor bestuursfuncties als vertegenwoordiger van het ziekenhuis binnen andere samenwerkingsverbanden is dit voldoende of er toch een extra verzekering nodig voor het VSV?
De bestuurder is dan verzekerd voor zijn/haar werkzaamheden. Indien het VSV echter een eigen entiteit is (dat is vaak voor de verzekeringen iets anders dan een netwerksamenwerkingsverband) komen hier vaak bestuurlijk andere verantwoordelijkheden bij kijken. Omdat je je gehele bestuur wilt verzekeren voor het besturen in het VSV is het het dringende advies om wel een bestuurdersaansprakelijkheidsverzekering als VSV aan te vragen.
Verhouding tot bestaande bekostiging
Wordt het werk van zorgverleners in werkgroepen ook bekostigd via het nieuwe tarief?
Nee, deelname aan werkgroepen door zorgverleners reeds in het monodisciplinaire tarief verwerkt. Om deze reden is er ook niet geschoond op de monodisciplinaire tarieven.
Is er risico dat werkzaamheden dubbel bekostigd worden (bijvoorbeeld via bestaande zorgtarieven)?
Het VSV moet in de verantwoording aantoonbaar maken dat geen sprake is van dubbele bekostiging. Dit maakt onderdeel uit van de bestuursverklaring en de financiële verantwoording.
Kan subsidie uit andere programma’s (bijv. ZonMw) conflicteren met het nieuwe tarief?
Als er mogelijk overlap is tussen activiteiten zou dit kunnen conflicteren. Bijvoorbeeld: inzet voor een coördinator via een subsidie zou kunnen betekenen dat de verzekeraar vragen stelt waarom zij hier dan ook nog voor moeten betalen. Het is daarom belangrijk om eventuele overlap vooraf goed in beeld te brengen en te voorkomen.
Onze subsidie loopt tot en met Q1 van 2027, deze verlengingen is al aangevraagd en goedgekeurd, wat heeft dit voor gevolgen voor de structurele bekostiging? Kun je bijvoorbeeld eventueel ook bekostiging aanvragen voor alleen Q3 en Q4 van 2027?
Dit gesprek voeren we op dit moment nog met de zorgverzekeraars. Op dit moment kijken we of we als Federatie en ZonMw in gesprek gaan met de VSV’s voor wie die verlenging geldt. We kijken of welke onderdelen dit is aangevraagd en welke opties er zijn. Samen met VWS en ZonMw kijken we ook hoe we dit gesprek kunnen voeren met de verzekeraars.
Los van de verlenging van de subsidie voeren we het gesprek of je de bekostiging ook later in 2027 in kunt laten gaan. Dit kan door de subsidie, maar ook doordat een entiteit voor 1 januari niet haalbaar is. Zodra hier meer over bekend is, zullen we dit aanvullen in de Q&A.
De impulsronde van ZonMw loopt tot Q2 2027, hoe verhoudt dit zich tot de structurele bekostiging?
In de subsidieoproep staat vermeld dat de projectperiode loopt tot 30 juni 2027. Als er een overlap is met de activiteiten die straks structureel bekostigd worden, kan dit gaan conflicteren. Om dit te voorkomen is het advies van ZonMw en de Federatie van VSV’s om de projectperiode te laten lopen tot 31 december 2026.
Onze subsidie loopt tot en met februari 2027 of we hebben verlenging aangevraagd, hoe verhoudt dit zich tot de structurele bekostiging?
Als de ZonMw subsidie doorloopt in de periode dat je ook structurele bekostiging aanvraagt kan dit conflicteren. We adviseren je alle subsidies af te ronden voor 31 december 2026. Indien dit niet lukt is het belangrijk dat de aanvraag voor structurele bekostiging geen overlap heeft met je subsidiegelden.
Strategische vragen over het systeem
Wat gebeurt er als een VSV besluit geen gebruik te maken van structurele bekostiging?
Als een VSV ervoor kiest geen gebruik te maken van structurele bekostiging, blijft de verplichting bestaan om invulling te geven aan de taken uit het basiskader. Deze werkzaamheden komen dus niet te vervallen, maar zullen uit eigen middelen bekostigd moeten worden.
In dat geval zal de zorgverzekeraar het gesprek aangaan over de reden om geen aanspraak te maken op de bekostiging en hoe het VSV desondanks de uitvoering van de Zorgstandaard Integrale Geboortezorg (ZIG) en het basiskader in de regio borgt.
Is deze bekostiging een eerste stap richting integrale bekostiging van Geboortezorg?
Nee, dit is een aparte bekostiging die geen stap is naar integrale bekostiging. Deze bekostiging maakt het uitvoeren van de taken van het basiskader makkelijker en ontlast de zorgverleners hierbij.
Er is altijd de optie om over te stappen naar integrale bekostiging, maar dit is echt een andere vorm van zorg. De IGO’s die er nu zijn, maken ook geen aanspraak op de VSV-bekostiging. Het zijn twee aparte onderdelen in de beleidsregel.
Als je als VSV geen structurele bekostiging aanvraagt kun je dan wel een vergoeding krijgen voor de on-topkosten?
De on-topkosten zijn onderdeel van de structurele bekostiging. Om deze kosten te doorlopen zul je dus dezelfde procedure moeten doorlopen, alleen vraag je dan minder aan. We kunnen ons goed voorstellen dat de verzekeraar dan vragen gaat stellen hoe er aan de andere onderdelen gewerkt gaat worden, want niet aanvragen ontslaat je niet van de taak om te voldoen aan inspanning op de taken van het basiskader.
;)