Structurele bekostiging

Structurele bekostiging vanuit de Zorgverzekeringswet (Zvw) is bedoeld om VSV’s financieel te ondersteunen bij de uitvoering van hun taken, zoals omschreven in het VSV Basiskader. Door hiervoor structureel middelen beschikbaar te stellen, krijgen VSV’s structurele financiële middelen om de samenwerking binnen de geboortezorg duurzaam te organiseren en verder te ontwikkelen.

De NZa omschrijft de taken van het VSV (t.b.v. de structurele VSV bekostiging) als volgt:
“Deze prestatie omvat de volgende vier activiteiten (“categorieën verantwoordelijkheden”) horend bij het organiseren en uitvoeren van de taken van een verloskundig samenwerkingsverband zoals beschreven in de aanwijzing van VWS met kenmerk 4387914-1098294, te weten”:

– Organiseren en beheren van het regionaal samenwerkingsverband Inclusief de gezamenlijke besluitvorming op basis van gelijkwaardigheid;
– Organiseren van de coördinatie van multidisciplinaire gezamenlijke zorg en samenwerking op meerdere gebieden uitgaande van de zorgstandaard als minimum;
– Organiseren van informatievoorziening en communicatie vanuit regionale vsv organisatie; en
– Structureren van gezamenlijke kwaliteitsfocus/cyclus en uitvoering hiervan binnen het VSV.”

De uitvoering van het volledige VSV Basiskader is verplicht. Coördinatie, organisatie en uitvoering van VSV taken ontlast (individuele) zorgverleners door het stellen van juiste prioriteiten en het oppakken van taken binnen het mandaat van de leden van het VSV. Deelname aan werkgroepen wordt al vergoed via de monodisciplinaire tarieven — dit is eerder zo vastgesteld en is ongewijzigd. De structurele bekostiging voegt middelen toe; er wordt niets weggehaald uit de zorgkwaliteitsmiddelen.

Er zijn een aantal zaken die geregeld moeten worden, namelijk:

• Het VSV moet een AGB-code hebben.
  
• Het VSV moet een juridische entiteit vormen. Als dit niet lukt voor de contractering 2027, is er voor 2027 een uitwijkmogelijkheid door één van de leden van het VSV aan te wijzen als kassier. Dit vraagt een bestuurlijk ondertekende verklaring met de instemming van alle VSV-leden. Deze mogelijkheid wordt alleen voor 2027 geboden. Voor 2028 geldt de verplichting van een juridische entiteit en zijn geen uitwijkmogelijkheden meer voorzien.
• Het VSV moet een jaarplan en begroting (tezamen ‘offerte’ genoemd) hebben opgesteld voor de taken die beschreven staan in het basiskader, en deze conform het offerteformat hebben ingediend bij de preferente zorgverzekeraar. U ontvangt in juli bericht van uw preferente zorgverzekeraar, met het verzoek een offerte uit te brengen.
  
• De offerte wordt gebruikt als basis voor het gesprek met de preferente zorgverzekeraar over de inhoud van het jaarplan, de onderliggende activiteiten en de bijbehorende begroting. Het Het format jaarplan en het format begroting maken onderdeel uit van een inkoophandreiking die is opgesteld vanuit Zorgverzekeraars Nederland in samenwerking de Federatie.
  
• Er moeten praktische zaken, zoals een rekening, administratiemodule, bestuurdersaansprakelijkheidsverzekering enz. geregeld worden. Hiervoor volgt een checklist vanuit de Federatie.
  

Er komt een format begroting (‘referentiebegroting’) en jaarplan (o.b.v. een offerteformat a.d.h.v. de 4 taken van het VSV Basiskader).  Het is belangrijk dat het VSV inzet op alle vier de onderdelen van het basiskader, waar ze de accenten leggen bepaalt het VSV zelf.

Er moet een logische koppeling zijn tussen het jaarplan en de begroting, passend bij de situatie van het specifieke VSV. Een nadere toelichting staat in de gezamenlijke inkoophandreiking van de Federatie en ZN .

Er zijn een aantal vaste posten beschreven, on-topkosten, dit zijn de afdracht voor contributie aan de Federatie en afdracht voor digitale uitwisseling van gegevens in de geboortezorg. Deze formats zijn straks te vinden in stap drie van de toolkit.

Nee, dit is niet nodig. Het VSV kan in het nieuwe jaarplan, als zij dit wensen, verwijzen naar behaalde resultaten in de afgelopen jaren om zo het nieuwe verzoek toe te lichten.

Het VSV kan wel worden wel gevraagd naar de lessen die zij haalt uit het evaluatieverslag van de ZonMW subsidie voor haar eigen VSV. Het is niet verplicht het verslag zelf te delen.

Het is voor 2027 eenmalig mogelijk om via één van de pijlers (= deelnemende partijen binnen het VSV) de bekostiging aan te vragen. Dit vraagt wel om een volmacht van alle deelnemende partijen aan de geboortezorgpartij die als VSV gaat optreden. Echter is in deze vorm de bestuurdersaansprakelijkheid van het VSV dan niet te organiseren, omdat je geen zelfstandige juridische entiteit bent. Dit brengt dus risico’s voor de aanvragende partij met zich mee. Verder is het zo dat deze kosten dan als inkomsten van de aanvragende partij worden gezien. Hierdoor neemt de omzet toe, wat mogelijk tot andere verantwoordingseisen voor de eiser kan leiden.

De Federatie adviseert om, waar mogelijk, de bekostiging aan te vragen via een juridische entiteit van het VSV.

Per 2028 is deze uitzondering niet meer mogelijk en dient het VSV een eigen juridische entiteit te zijn.

De on-topkosten zijn onderdeel van de structurele bekostiging, deze kun je dus alleen vergoed krijgen als je structurele bekostiging aanvraagt.

De NZa-prestatiebeschrijvingbeschikking TB/REG-27602-01, onderdeel 1, sub 3) beschrijft de VSV-prestatie als één geheel — namelijk het organiseren en uitvoeren van alle taken van het VSV conform het Basiskader. Gedeeltelijke contractering (bijv. alleen Babyconnect of alleen de DIG, los van de VSV-prestatie) is op basis van de beleidsregel niet mogelijk. De on-topkosten zijn dus onlosmakelijk verbonden aan de VSV-bekostiging als geheel. Een VSV dat geen VSV-bekostiging aanvraagt, kan dan ook geen vergoeding voor de on-topkosten bedingen bij de verzekeraar.

Dit is lastig in te schatten — het hangt sterk af van de uitgangssituatie van het VSV en hoe de samenwerking er nu voorstaat. Is er al nagedacht over samenwerkingsafspraken of een juridische entiteit, of nog niet? Doel van de subsidieperiode was om dit in twee jaar neer te zetten. De verwachting is dat je met inzet van de coördinator ook de aanvraag- en verantwoordingsprocedure goed kunt coördineren en organiseren.

De contractering van VSV’s verloopt via een vrij tarief met lumpsumbetaling. Dit betekent dat het VSV afspraken maakt met de preferente zorgverzekeraar op basis van haar begroting. De zorgverzekeraars betalen vervolgens ieder kwartaal  hun deel van de afspraak aan het VSV. Er zijn geen declaraties op persoonsniveau, maar op basis van het overeengekomen budget (goedgekeurde offerte).

De referentiebegroting helpt bij het opstellen van de begroting. De referentiebegroting is opgebouwd in personele en materiële kosten.  Hoe dit bedrag per onderdeel en per bouwsteen wordt ingezet door het VSV kan verschillen. De referentiebegroting onderscheidt drie klassen, al naar gelang de grootte van het VSV (omvangscomponent).

Er zijn ook on-top kosten die door het VSV betaald moeten worden aan andere partijen, denk aan de contributie van de Federatie en kosten voor gegevensuitwisseling.

Nee, er geldt een vrij onderhandelbaar tarief.

De referentiebegroting gaat uit van een bandbreedte van verwachte kosten per onderdeel (bijvoorbeeld voor coördinatie en organisatie). Deze bedragen dienen als referentie. VSV’s kunnen hiervan gemotiveerd afwijken, mits dit aansluit op de eigen situatie en onderbouwd wordt in het jaarplan en de begroting. Er moet een logisch verband zijn tussen het jaarplan ( en begroting (beide onderdeel van de offerte); passend bij de situatie van het specifieke VSV.

Als VSV ga je in onderhandeling met je preferente zorgverzekeraar over de hoogte van het tarief. Het is aan het VSV om goed te onderbouwen hoeveel middelen nodig zijn en waarvoor. De Federatie geeft hierbij richtlijnen mee; exacte bedragen kunnen niet worden voorgeschreven. Er is een overzichtelijke referentiebegroting met referentiebedragen afhankelijk van de omvang van een VSV.

Daarnaast is er een gezamenlijke inkoophandreiking opgesteld in samenwerking met ZN. Alle zorgverzekeraars hanteren het offerteformat (jaarplan + begroting) uit deze handreiking. De preferente zorgverzekeraar maakt afspraken met het VSV. Wanneer het VSV en de preferente zorgverzekeraar een akkoord hebben bereikt, vraagt de preferente zorgverzekeraar (met toestemming van het VSV) of alle andere zorgverzekeraars ‘gelijkgericht’ willen contracteren.

Het VSV hoeft dankzij deze werkwijze maar met één zorgverzekeraar te onderhandelen om tot volledige dekking van het overeengekomen regionale totaalbudget te komen. Iedere zorgverzekeraar betaalt o.b.v. haar ‘fair share’ haar eigen deel aan het VSV.

In juli 2027 ontvangt het VSV een uitnodiging van haar preferente zorgverzekeraar om een offerte (jaarplan begroting) uit te brengen.

Dit is een van de punten die momenteel worden uitgewerkt in overleg met ZN. Hierop kunnen we op dit moment nog geen definitief antwoord geven. De bestuurlijke gesprekken hierover met VWS, NZa en ZN lopen nog. Zodra de uitkomsten definitief zijn — naar verwachting binnen enkele weken — informeren we alle VSV’s actief. De verwachting is dat e.e.a. verrekend zal worden bij de afspraken van het eerstopvolgende jaar.

Nee, deelname aan werkgroepen door zorgverleners reeds in het monodisciplinaire tarief verwerkt. Om deze reden is er ook niet geschoond op de monodisciplinaire tarieven.

De overgang naar structurele bekostiging betekent dat VSV’s zelf verantwoordelijk worden voor de organisatie en verantwoording van de middelen. Hoe dit precies wordt ingericht (bijvoorbeeld zelf organiseren versus deels onderbrengen bij een partner, zoals een ziekenhuis) kan per regio verschillen en is ook afhankelijk van de uiteindelijke juridische en contractuele inrichting.

De hoogte van de basiscomponent hangt samen met het feit dat deze organisatorische functies structureel geborgd moeten worden. Tegelijkertijd blijft er ruimte voor verschillende uitvoeringsmodellen, mits passend binnen de kaders die landelijk worden vastgesteld.

In principe is het tarief voor de vsv-taken een vrij tarief en dus onderhandelbaar. We streven ernaar dat het onderdeel on-topkosten vast zijn en er in de praktijk niet over onderhandeld zal worden. Voor de overige kostencomponenten kunnen VSV’s zich baseren op de referentiebedragen uit het begrotingsformat.

Bestuursvergoeding: De referentiebegroting bevat een post voor vergoeding bestuur. Hier kan het VSV haar vergoeding in haar eigen begroting op baseren. De hoogte is afhankelijk van het inhoudelijke jaarplan en de lokale situatie van het VSV. Het is aan het VSV om deze post goed te onderbouwen.

Besluitvormende kring: Er kan vergoeding worden aangevraagd voor taken die van belang zijn voor de coördinatie van het VSV. Het is dus aan het VSV om te onderbouwen voor welke rollen vergoeding passend is. Als de besluitvorming plaatsvindt via de BVK, is een passende vergoeding in onze ogen goed te onderbouwen. De referentiebegroting biedt hiervoor financiële ruimte — het VSV bepaalt zelf de verdeling over de relevante rollen en legt die onderbouwing voor aan de preferente zorgverzekeraar.

In het vaststellen van de bekostiging is besloten dat inzet in werkgroepen door zorgverleners, ook als deze voor het functioneren van het VSV essentieel zijn, niet vergoed worden. Dit komt omdat er in de monodisciplinaire vergoedingen reeds een bedrag zit voor deelname aan multidisciplinaire werkgroepen en overleggen. Omdat er niet geschoond is op deze tarieven, komen deze taken ook niet in aanmerking voor vergoeding.

Mogelijk kunnen de werkgroepen wel efficiënter worden voor zorgverleners, omdat een coördinator uitvoerende taken kan oppakken of ook prioriteiten met de groep kan bepalen. Mocht een werkgroeplid de taken van een coördinator oppakken in een werkgroep (dus meer doen dan een ‘gewoon’ werkgroeplid) zou voor deze persoon wel een vacatie kunnen worden opgenomen.

Nee, binnen de referentiebegroting is wel geld beschikbaar voor cliëntparticipatie. Omdat het een vrij tarief is worden hier geen vaste vergoedingen afgesproken. Het bedrag is afhankelijk van de situatie en inrichting binnen het VSV en dient onderbouwd te worden aan de hand van het jaarplan. Waarbij het dus ook mogelijk is om een ander (hoger/lager) bedrag op te nemen in je begroting dan vermeld staat in de referentiebegroting.

De Federatie ontwikkelt momenteel handreikingen (i.s.m. ZN) en formats die VSV’s ondersteunen bij de voorbereiding op structurele bekostiging, zoals formats voor een jaarplan en begroting. De eerste producten worden naar verwachting in mei beschikbaar gesteld. Hoewel de behoefte aan deze informatie groot is, kiest de Federatie bewust voor een zorgvuldige ontwikkeling om de kwaliteit en toepasbaarheid te waarborgen.

Wij begrijpen deze vraag. Echter is de ontwikkeling van de structurele bekostiging afhankelijk van heel veel verschillende factoren en partijen. Zodra er meer informatie bekend is die gedeeld kan worden doen wij dit direct.

De ontwikkeling van het basiskader is in nauwe afstemming en met goedkeuring met de koepels tot stand gekomen. Ook bij de verdere uitwerking van de structurele bekostiging blijft deze samenwerking bestaan. De Federatie richt zich primair op ondersteuning van VSV-besturen, terwijl zorgverleners voor beroepsinhoudelijke vragen terecht kunnen bij hun eigen koepel.

De hoogte van de contributie van de Federatie is terug te vinden in de referentiebegroting.

Om in aanmerking te komen voor structurele bekostiging hanteert de Federatie de volgende volgorde voorwaarden:

1. stel een jaarplan en begroting op a.d.h.v. de inkoophandreiking met offerteformat en de referentiebegroting. Dit is de inhoudelijke en financiële basis voor elk gesprek met een zorgverzekeraar (zie stap 1 en 3 van de toolkit)
2. zorg voor helderheid over de juridische entiteit/ kassier (alleen voor 2027) waarmee de zorgverzekeraar een overeenkomst aangaat (stap 2 van de toolkit);
3. ga daarna het gesprek aan met de preferente zorgverzekeraar (naar verwachting september/oktober) (stap 3 van de toolkit);
4. op basis van gelijkgerichte contractering tekenen van overeenkomsten met de overige zorgverzekeraars (naar verwachting november/december);
5. het VSV legt achteraf financiële en inhoudelijke verantwoording af aan de verzekeraar via een projectadministratie, bestuursverklaring en formeel evaluatiegesprek (stap 6 van de toolkit).

De precieze formele eisen staan beschreven in de NZa-regelgeving, t.w.: prestatiebeschrijvingbeschikking (TB/REG-27602-01), de Beleidsregel integrale geboortezorg BR/REG-27108, de Regeling integrale geboortezorg NR/REG-2703, het Normenkader verantwoording zorgondersteunende activiteiten en de Handreiking inkoop 2027 verloskundige samenwerkingsverbanden (VSV’s).

De contractering is gebaseerd op een concrete beschrijving van de aard en omvang van de zorgondersteuningsactiviteiten (‘offerteformat’), in combinatie met een gespecificeerde kostenprognose (‘begroting’). De zorgverzekeraar beoordeelt dit voorstel en maakt daarin een zelfstandige afweging binnen het eigen inkoopbeleid. Zie voor een nadere toelichting de handreiking die in samenwerking met ZN is opgesteld, zodat deze definitief is wordt deze gedeeld in stap 3 van de toolkit.

Zorgverzekeraars hebben een zorgplicht richting hun verzekerden. Hoe zij deze invullen in relatie tot VSV’s maakt onderdeel uit van hun eigen inkoopbeleid. Als VSV’s, zeker in de eerste periode, tegen vragen of problemen aanlopen in de contractering kunnen zij met ons in contact treden. Wij gaan hierin afstemmen met Zorgverzekeraars Nederland. Voor zowel verzekeraars als VSV’s is de contractering van VSV’s nieuw.

In principe worden alle VSV’s uitgenodigd om een offerte in te dienen als startpunt van de contractering 2027. Of de contractering uiteindelijk slaagt zal afhankelijk zijn van de kwaliteit en onderbouwing van het jaarplan en de begroting.

Het is een andere contracteerwijze dan verloskundigen, kraamzorgaanbieders en ziekenhuizen nu gewend zijn: er wordt gewerkt met een preferente zorgverzekeraar en het tarief is vrij waardoor afstemming op VSV niveau noodzakelijk zal zijn. Ons advies is dus om dit te doen met een afvaardiging van het bestuur van het VSV, eventueel aangevuld met de coördinator van het VSV. Uiteraard is het mogelijk een externe expert of inkoper van één van de aangesloten organisaties aan te laten sluiten, maar bereid dan samen goed voor. Ook hiervoor hopen we een korte instructie te geven.

Nee, het is helaas niet mogelijk om vanaf Q2 of Q3 structurele bekostiging aan te vragen voor 2027. Wel is er voor 2027 een éénmalige uitzonderingsmogelijkheid om via één van de VSV partners te contracteren, mocht het vormen van een entiteit niet lukken voor 2027. Zie hiervoor de andere vragen.

Ja, voor het kunnen ontvangen van het VSV-tarief is het noodzakelijk dat het VSV als entiteit kan contracteren met de zorgverzekeraar. Dit betekent dat een juridische vorm en AGB-code vereist zijn.

Voor 2027 geldt een eenmalige uitwijkmogelijkheid. Eén van de VSV-leden kan optreden als kassier. Hiervoor is een bestuurlijk volmacht nodig van alle deelnemende VSV-leden. Ook zal de kassier een aparte AGB-code moeten aanvragen voor het VSV. Zodra de AGB-code voor het VSV is uitgegeven, moeten de deelnemende organisaties aan het VSV onder deze AGB-code gekoppeld worden.

In 2028 is een eigen juridische entiteit verplicht voor alle VSV’s. Er hoeft dan geen nieuwe AGB-code aangevraagd te worden.

Een juridische entiteit is noodzakelijk omdat een VSV vanaf de structurele bekostiging zelfstandig deelneemt aan het economisch verkeer. Dat betekent onder andere dat het VSV overeenkomsten kan sluiten, een eigen bankrekening kan openen, betalingen kan ontvangen en uitgaven kan doen. Daarnaast is een juridische entiteit nodig om de organisatie verder te professionaliseren en invulling te geven aan de verantwoordelijkheden die voortvloeien uit het Basiskader VSV’s, zoals goed bestuur en een transparante financiële administratie. Ook maakt een juridische entiteit het mogelijk om een bestuurdersaansprakelijkheidsverzekering af te sluiten.

Het klopt dat een juridische entiteit extra administratieve werkzaamheden met zich meebrengt, zoals het voeren van een boekhouding en – afhankelijk van de gekozen rechtsvorm – het opstellen van een jaarrekening en eventuele accountantswerkzaamheden. Bij het opstellen van de referentiebegroting is hiermee rekening gehouden. In de begroting zijn daarom kosten opgenomen voor onder andere de financiële administratie, boekhouding en accountantskosten, zodat deze noodzakelijke uitvoeringskosten kunnen worden meegenomen in de financiering van het VSV.

Voor de contractering lijken al deze 3 vormen geschikt, het is vooral belangrijk te bespreken in het VSV wat de verschillen zijn en met elkaar te bespreken wat het beste past bij dit VSV

Voor 2027 geldt een eenmalige uitwijkmogelijkheid. Eén van de VSV-leden kan optreden als kassier. Hiervoor is een bestuurlijke volmacht vanan alle deelnemende VSV-leden vereist. Ook de kassier moet een aparte AGB-code aanvragen voor het VSV. Zodra de AGB-code voor de VSV is uitgegeven, moeten de deelnemende organisaties aan het VSV onder deze AGB-code gekoppeld worden.

In 2028 is een eigen juridische entiteit verplicht voor alle VSV’s. Er hoeft dan geen nieuwe AGB-code aangevraagd te worden.

Je kunt altijd uit een entiteit stappen als partij als je ontevreden bent. Echter is elke zorgaanbieder (verloskundige, kraamzorg, ziekenhuis) verplicht om bij een VSV aangesloten te zijn. Het is dus belangrijk om actief lid te zijn bij een VSV.

De achterliggende vraag is waarom je uit een entiteit zou willen stappen. Als dat is vanwege ontevredenheid, hopen we juist dat je het gesprek aangaat om dit te verbeteren. Dit is namelijk de essentiële verantwoordelijkheid 1 uit het basiskader.

Ja, de Federatie komt met voorbeeldstatuten. Echter neemt dit niet weg dat je als VSV bestuur met elkaar in gesprek moet over de voorwaarden die voor jullie regio van belang zijn.

Om middelen van zorgverzekeraars te ontvangen is een zorgaanbiederstatus vanuit de Wet marktordening gezondheidszorg (Wmg) formeel vereist. Randvoorwaardelijk voor de Federatie is echter dat er schriftelijke duidelijkheid komt dat VSV’s voor de Wkkgz en Wtza niet als (zorgaanbieder worden aangemerkt, ook gedurende de periode vóórdat de Wmg-wijziging formeel is doorgevoerd. We verwachten hierover in juli duidelijkheid vanuit VWS, NZa en Zorginstituut.

Het VSV dient een inzichtelijke en navolgbare projectadministratie in te richten, waarin zowel de uitgevoerde activiteiten als de bijbehorende kosten worden vastgelegd. Regels en voorwaarden zijn terug te vinden in de inkoophandreiking VSV contractering.
Op basis hiervan stelt het VSV jaarlijks een financiële verantwoording op, waarin de werkelijke kosten worden afgezet tegen de begroting. Deze verantwoording maakt onderdeel uit van de contractuele afspraken met de zorgverzekeraar en wordt voorzien van een bestuursverklaring.

Uitgangspunt hierbij is dat de verantwoording aansluit op de daadwerkelijk uitgevoerde activiteiten en gemaakte kosten. In aanvulling hierop vindt een evaluatiegesprek plaats met de zorgverzekeraar over de uitvoering van de gemaakte afspraken.

Op basis van het huidige NZa-normenkader wordt daarbij niet uitgegaan van een verplichte accountantsverklaring voor VSV’s.
Het is geen klassiek systeem van zorgprestatie, declaratie en controle.
Dit systeem is gebaseerd op vertrouwen, onderbouwing en toetsing achteraf via een formeel evaluatiegesprek.

Wanneer uit het evaluatiegesprek blijkt dat realisatie en begroting ver uiteen liggen, wordt het verschil verrekend in de afspraak voor het jaar erop. Dit is het geval bij een onderschrijding maar niet per definitie bij een overschrijding. Het VSV maakt hier samen met de preferente zorgverzekeraar afspraken over.

De overgang naar structurele bekostiging betekent dat VSV’s zelf verantwoordelijk worden voor de organisatie en verantwoording van de middelen. Hoe dit precies wordt ingericht (bijvoorbeeld zelf of uitbesteding aan een andere deelnemer, zoals een ziekenhuis) kan per regio verschillen. Ongeacht de vorm blijft het VSV zelf verantwoordelijk voor het voeren van een deugdelijke financiele administratie.

Tegelijkertijd blijft er ruimte voor verschillende uitvoeringsmodellen, mits passend binnen de kaders die landelijk worden vastgesteld.

We vragen u te wachten met het aanvragen van een AGB-code totdat stap 3 van de toolkit gelanceerd is. De deadline voor het aanvragen van een AGB-code ligt op 1 oktober 2026.

Nee, dit is niet de taak van het VSV. Het VSV heeft hierin wel een rol in het signaleren, agenderen en bespreken van knelpunten en mogelijke oplossingen.

Bestuurders kunnen persoonlijk (en met hun privévermogen) aansprakelijk worden gesteld als hen een ernstig verwijt kan worden gemaakt. Voorbeelden:

• Fouten in de zorginkoop en contractering: zoals het sluiten van nadelige of onrealistische contracten met zorgverzekeraars, waardoor het samenwerkingsverband in financiële problemen komt.
• Onjuiste declaraties
• Onrechtmatige verdeelsleutels Conflicten of fouten bij het verdelen van het binnengekomen geld onder de aangesloten disciplines
• Schending van de Wbtr Het niet op orde hebben van de statuten, het niet melden van tegenstrijdige belangen of gebrekkig financieel toezicht
• Faillissement Indien het VSV failliet gaat door aantoonbaar wanbestuur, kunnen schuldeisers of de curator de schade direct verhalen op het privévermogen van de bestuurders.

Vanuit de Federatie is daarom het advies een juridisch entiteit te vormen met daarbij passende statuten en een bestuurdersaansprakelijkheidsverzekering af te sluiten.

Een VSV is géén hulpverlener in de zin van het Burgerlijk Wetboek (lees: WGBO). Dit brengt met zich dat het VSV – onder normale omstandigheden – niet ten opzichte van de patiënt aansprakelijk is voor medische kwesties. De verantwoordelijkheid en eventuele aansprakelijkheid rust bij de hulpverleners (lees: geboortezorgprofessionals) die met de zwangere de geneeskundige behandelingsovereenkomst aangaan. Overigens kan aansprakelijkheid ook op een andere manier, zoals bijvoorbeeld uit onrechtmatige daad, ontstaan.

Het VSV is wel verantwoordelijke en aansprakelijk wanneer het gaat over coördinerende taken die voortvloeien vanuit het VSV Basiskader.

In principe niet. Wanneer het VSV is ondergebracht in een rechtspersoon en een bestuurdersaansprakelijkheidsverzekering is afgesloten, zijn bestuurders in beginsel niet persoonlijk aansprakelijk voor financiële verplichtingen van de organisatie.

Wel blijft van bestuurders verwacht worden dat zij hun taak zorgvuldig en verantwoord uitvoeren. Dit wordt ook wel behoorlijk bestuur genoemd. Dat betekent onder andere dat bestuurders handelen in het belang van de organisatie, zich houden aan wet- en regelgeving en de statuten, financiële risico’s zorgvuldig afwegen en zorgen voor een deugdelijke administratie en besluitvorming. Wanneer bestuurders hun taak ernstig verwaarlozen, bewust onverantwoord handelen of sprake is van onbehoorlijk bestuur, kan in uitzonderlijke situaties alsnog sprake zijn van persoonlijke aansprakelijkheid.

Een bestuurdersaansprakelijkheidsverzekering biedt bescherming tegen veel bestuurlijke risico’s, maar dekt niet alle situaties. Daarom blijft zorgvuldig bestuur altijd een belangrijke randvoorwaarde.

Het afsluiten van een bestuurdersaansprakelijkheidsverzekering is aan te raden. Het enkel opnemen van bepalingen in de statuten rondom bestuurdersaansprakelijkheid is in de praktijk vaak niet voldoende; aanvullende verzekering kan relevant zijn. We komen hier op korte termijn uitgebreider op terug via het ledenplatform.

De bestuurder is dan verzekerd voor zijn/haar werkzaamheden als vertegenwoordiger van het ziekenhuis. Indien het VSV echter een eigen entiteit is (dat is vaak voor de verzekeringen iets anders dan een netwerksamenwerkingsverband) komen hier vaak bestuurlijk andere verantwoordelijkheden bij kijken. Omdat je je gehele bestuur wilt verzekeren voor het besturen in het VSV is het het dringende advies om wel een bestuurdersaansprakelijkheidsverzekering als VSV aan te vragen.

Nee, deelname aan werkgroepen door zorgverleners reeds in het monodisciplinaire tarief verwerkt. Om deze reden is er ook niet geschoond op de monodisciplinaire tarieven.

Het VSV moet in de verantwoording aantoonbaar maken dat geen sprake is van dubbele bekostiging. Dit maakt onderdeel uit van de bestuursverklaring en de financiële verantwoording.

Als er mogelijk overlap is tussen activiteiten zou dit kunnen conflicteren. Bijvoorbeeld: inzet voor een coördinator via een subsidie zou kunnen betekenen dat de verzekeraar vragen stelt waarom zij hier dan ook nog voor moeten betalen. Het is daarom belangrijk om eventuele overlap vooraf goed in beeld te brengen en te voorkomen. Hiervoor wordt het subsidiebedrag in mindering gebracht op de begroting die wordt ingediend bij de preferente zorgverzekeraar. De activiteiten die worden verricht vanuit de subsidie worden wel in het jaarplan opgenomen.

Dit gesprek voeren we op dit moment nog met de zorgverzekeraars. Op dit moment kijken we of we als Federatie en ZonMw in gesprek gaan met de VSV’s voor wie die verlenging geldt. We kijken of welke onderdelen dit is aangevraagd en welke opties er zijn. Samen met VWS en ZonMw kijken we ook hoe we dit gesprek kunnen voeren met de verzekeraars.

Los van de verlenging van de subsidie voeren we het gesprek of je de bekostiging ook later in 2027 in kunt laten gaan. Dit kan door de subsidie, maar ook doordat een entiteit voor 1 januari niet haalbaar is. Zodra hier meer over bekend is, zullen we dit aanvullen in de Q&A.

Als de ZonMw subsidie doorloopt in de periode dat je ook structurele bekostiging aanvraagt kan dit conflicteren. We adviseren je alle subsidies af te ronden voor 31 december 2026. Indien dit niet lukt is het belangrijk dat de aanvraag voor structurele bekostiging geen overlap heeft met je subsidiegelden.

Zoals eerder aangegeven worden werkgroep uren voor zorgverleners niet vergoed vanuit de structurele bekostiging. Dit komt omdat deze uren vergoed worden vanuit de mono-disciplinaire bekostiging. Bij veel zorgverleners is dit niet bekend. Het is aan de beroepsgroepen zelf om dit inzichtelijker te maken. De Federatie geeft dit signaal terug aan de koepels.

Het Gupta-rapport beschrijft een potentieel effect op de langere termijn: als integrale geboortezorg goed van de grond komt, zou dat op termijn kunnen bijdragen aan een daling van het aantal sectio’s en daarmee aan kostenreductie in de MSZ. Dat is volgens Gupta een reële verwachting, en VWS heeft dat ook als uitgangspunt gehanteerd bij het opnemen van de VSV-bekostiging in het macrokader.

Maar (en dit is wel cruciaal) de praktijk leert dat dit soort effecten veel trager worden gerealiseerd dan in eerste instantie wordt aangenomen. Er zitten veel stappen tussen de invoering van een nieuwe bekostigingsvorm en een aantoonbaar, meetbaar effect op volume in de MSZ. Die stappen vragen tijd, goede implementatie én deugdelijke monitoring. Een monitoring(opzet) die er nog niet is, maar waar momenteel wel door alle partijen aan wordt gewerkt om deze te laten starten bij de start van de vaste bekostiging.

Op dit moment is er géén sprake van schoning van het MSZ-budget als directe consequentie van VSV-bekostiging. Dit is ook vanuit de Federatie uitdrukkelijk ingebracht en wordt bewaakt. De bekostiging van VSV’s dient uit het macrokader te komen — niet ten laste van bestaande ziekenhuisbudgetten. Voor zover het gaat om eventuele volume-effecten op langere termijn: dat is een afzonderlijk traject.

Wij werken er via de LTIG (Landelijke Tafel Integrale Geboortezorg) actief aan om afspraken te maken over een deugdelijke monitoring van effecten, bijvoorbeeld langs de lijnen van het quadruple aim-framework. Die monitoring moet op termijn objectief in kaart brengen óf en wanneer effecten optreden. Zonder die monitoring is schoning van budget volgens op niet gebaseerd op feiten en dus ook nog niet aan de orde — en dat standpunt verdedigen wij actief richting VWS en zorgverzekeraars.

Dit is iets voor de totale zorginkoop-afspraken tussen zorgverzekeraars en ziekenhuizen, en nadrukkelijk níet iets wat nú al in de contractering met VSV’s noch in de contractering MSZ thuishoort.

Als een VSV ervoor kiest geen gebruik te maken van structurele bekostiging, blijft de verplichting bestaan om invulling te geven aan de taken uit het basiskader. Deze werkzaamheden komen dus niet te vervallen, maar zullen uit eigen middelen bekostigd moeten worden.

In dat geval zal de zorgverzekeraar het gesprek aangaan over de reden om geen aanspraak te maken op de bekostiging en hoe het VSV desondanks de uitvoering van de Zorgstandaard Integrale Geboortezorg (ZIG) en het basiskader in de regio borgt.

Nee, dit is een aparte bekostiging en geen stap naar integrale bekostiging. Deze bekostiging maakt het uitvoeren van de taken van het VSV basiskader makkelijker en ontlast de zorgverleners hierbij. Er is altijd de optie om over te stappen naar integrale bekostiging, maar dit is echt een andere vorm van zorg.

Dit is niet eenduidig vast te stellen — het hangt af van de doelen en de huidige situatie van het VSV. Voldoen aan het VSV Basiskader blijft verplicht, alle relevante kosten dient het VSV dan zelf te financieren! Ook de kosten voor de Federatie en DIG (onderdeel van VSV Basiskader) zullen dan zelf gedragen moeten worden. Zodra de referentiebedragen zijn vastgesteld zullen we deze direct delen met alle VSV’s, de verwachting is 2e helft juni.

Volledigheidshalve: ook gedeeltelijk instappen is geen optie. De NZa-beleidsregel (BR/REG-27108, artikel 5) definieert de VSV-prestatie als één ondeelbaar geheel, dus het totaal van alle VSV-taken conform het Basiskader. Een VSV kan niet kiezen om bijvoorbeeld alleen Babyconnect of alleen de DIG via de structurele bekostiging te financieren zonder de volledige VSV-prestatie te contracteren. De keuze is daarmee in essentie binair: wel of niet de structurele bekostiging aanvragen.